أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
209
قانون ( فارسى )
نسخه : اشنه ، شيبة العجوز ، زرشك ، مصطكى ، شاهافسر ، سنبل ، ريشهء سوسن آسمانگون و گل محمدى هريك يك جزء متساوى . در روغن مصطكى بپزند تا از هم مىپاشند و درخمى مخلوط مىشوند ؛ بگذارند تا به حالت ولرم درمىآيد ، صبح و شام بر كبد گذارند بسيار بهره مىدهد . نسخهء ديگر : شكوفهء گورگياه ، ثمر درخت بان ، مصطكى ، شاهزيره و هل از هريك به وزن سه درخمى . الوا ، خشكه گياه خاراگوش ، شكوفهء خاراگوش از هريك به وزن شش درخمى . سنبل الطيب ( علف گربه ) و دارچين ختايى از هريك به وزن دو درخمى . زنبق و برگ گياه مرزنگوش هريك هشت درخمى . اندران بيست و چهار درخمى . انگم درخت بنه و كندر هريك به وزن دوازده درخمى . شمع يك رطل و نيم . همه را در روغن حنا بسرشند و از خارج بر كبد گذارند . نسخهء ديگر : حماما ( هل ) به وزن يك اوقيه . ثمر گياه بلسان ، مقل ، شاهزيره ، حنا ، مرّ كندر و زعفران از هريك به وزن يك اوقيه و نيم . سنبل شامى به وزن دو اوقيه . انگم درخت چاتلانقوش ( درخت بنه ) شش اوقيه . كندر و مقل در شراب حل شوند . آنگاه زعفران را در آن شراب حل كنند . انگم درخت بنه را در روغن سنبل شامى ريزند تا حل شود . داروهاى خشك را خرد كنند و بسايند و با روغن ناردين و سنبل رومى و آن شراب مخلوط كنند و كمى موم بر آن اضافه كرده و از خارج بر كبد گذارند . نسخهء ديگر : به ، آرد جو ، موم ، مخ ساق گوساله ، روغن خاراگوش ، گل محمدى ، حنا ، سنبل ، زعفران ، برباله ، زنبق ، ميخك ، اندران ، مصطكى ، سقز درخت بنه ، سردمزاجها و گرممزاجهاى اين داروها را در اندازهء نياز باهم قاطى كن و مرهم شود و از خارج بر كبد بمالند . غذاى بيماران داراى سوء مزاج سرد كبد بايد مغز نان گرم در شراب تريد كنند و بخورند . به عبارت ديگر مغز نان گرم را در شراب خنديقون تريد كنند و بخورند . گوشت سبك از قبيل : گوشت گنجشك ، چكاوك ، مرغ خانگى ، كبك ، اعضاى درونى غاز كه برشته باشند ، بسيار خوب است . سرخكردههاى سردمزاج ، كلم در آب پخته و سه بار غلت داده كه با ديگ ابزارهاى گرمىبخش از قبيل : دارچين ، فلفل ، مصطكى ، زيره و امثال آنها بپزد و فيجن را قطعهقطعه كنند و در آن ريزند ، بخورند مفيد واقع مىشود . سوپهاى ساخته از شنبليله و امثال آن بخورند .